Home > Nuôi dạy con > Dạy con thông minh > Dạy con sống trung thực

Dạy con sống trung thực

Trẻ tuổi mẫu giáo nói dối có thể vì nhiều nguyên nhân như quên, muốn được chú ý, hay do trí tưởng tượng sinh động. Dù là lý do nào, mẹ cũng cần khéo léo và bình tĩnh trong cách dạy dỗ để trẻ hiểu và không có phản ứng tiêu cực.

day-con-trung-thuc

Tại sao trẻ hay nói dối?

Khi bạn bắt quả tang cục cưng đang bịa ra một câu chuyện khó tin hay chối bỏ điều gì đó bạn biết con đã làm, bé thực sự không cố ý đánh lừa bạn. Ở tuổi mẫu giáo, ranh giới giữa thực tế và tưởng tượng vẫn còn khá mờ nhạt. Vì vậy, khi trẻ nói dối, các chuyện bịa đặt của trẻ không hẳn do ý nghĩ láu lỉnh nào đó mà có thể xuất phát từ nguyên nhân:

- Trẻ hay quên: Trẻ ở tuổi mầm non có trí nhớ ngắn hạn. Do đó, bé không cố tỏ ra láu cá khi dựng lên một câu chuyện lộn xộn như lấy đồ chơi của bạn cùng lớp rồi phủ nhận bất kỳ hành vi sai trái nào nếu bị bạn hỏi sau đó. Có thể chỉ đơn giản bé không còn nhớ đến chuyện đã lấy món đồ chơi ấy.

- Mơ tưởng mãnh liệt: Khi bé quả quyết tuyên bố không hề làm bể chiếc bình sứ mỏng manh của mẹ, bé không phải đang lẩn trốn khỏi rắc rối. Bé chỉ đang ước điều ấy không xảy ra, nó mãnh liệt đến mức bé tự thuyết phục bản thân rằng mình đã liên quan đến việc đó.

- Trí tưởng tượng sinh động: Ở tuổi này, trẻ em có cuộc sống tưởng tượng rất phong phú. Sự sáng tạo của trẻ lên đến đỉnh điểm. Bé có thể nghĩ rằng những gì chợt nảy ra trong đầu bé đúng là sự thật.

- Nhu cầu cảm thấy mình giỏi: Sáng tác nên những câu chuyện khiến trẻ cảm thấy mình quan trọng. Khi nói với mẹ rằng mình bơi suốt từ bên này qua bên kia, bé đang tìm kiếm sự tán thành cho một thành tích gây ấn tượng chứ không chủ ý nói dối.

- Thèm muốn được chú ý: Nhóc tì của bạn hẳn đã nhận thấy việc kể ra một câu chuyện khó tin là cách hiệu quả để có được sự hưởng ứng của bạn. Bé thậm chí có thể không quan tâm đó có phải là một hành vi tiêu cực hay không. Cách “trẻ nói dối để thăm dò” này có thể sẽ tiếp diễn nếu nó giúp bé được chú ý như mong muốn.

- Cảm giác về khả năng kiểm soát: Khi bé con tuyên bố bé là người đã giải cứu em trai sau khi nó ngã khỏi xích đu, bé đang cố gắng mang lại một thứ trật tự nào đó từ một tình huống khiến bé choáng ngợp.

Làm thế nào dạy con ngoan không nói dối?

Chiều theo bé

Tất nhiên, không ai muốn khuyến khích trẻ nói dối, nhưng cách tốt nhất để xử lý giai đoạn này là nên thư giãn, thưởng thức những câu chuyện khó tin của bé. Dịu dàng khuyến khích bản tính trung thực trong bé. Khả năng tưởng tượng những câu chuyện thêu dệt ở mức độ cao thường vô hại và là một phần của sự phát triển bình thường với trẻ lứa tuổi mầm non.

Xét cho cùng, bạn vẫn hay đọc chuyện cổ tích cho con nghe, thế thì tại sao bé yêu không thể đưa ra câu chuyện của riêng mình? Chuyện diễn ra tương tự với những người bạn tưởng tượng. Người bạn không có thật là điều bình thường và là dấu hiệu của một trí tưởng tượng được phát triển tốt ở một đứa trẻ.

Ngay cả khi bé đổ lỗi về hành động xấu cho một “người bạn”, không có gì phải lo lắng cả. Từ lập trường dễ xúc động, người bạn tưởng tượng phục vụ một mục đích quan trọng: Chúng là mẫu người mà trẻ muốn trở thành.

Đừng kết tội

Nên diễn đạt các ý kiến của bạn theo hướng khuyến khích sự thú nhận, chứ không phải là sự phủ nhận: “Không hiểu sao những cây bút chì màu này lại nằm la liệt vậy nhỉ? Mẹ ước gì có ai đó sẽ giúp mẹ nhặt chúng lên”.

Thông cảm

Thật dễ hiểu lý do tại sao bé cưng, thủ phạm vừa làm đổ nước cam không muốn “đầu thú”. Nên giải thích với bé rằng thay vì ước ao hành động sai đó biến mất, bé có thể thú nhận sự việc và giúp rửa sạch tấm thảm với bà. Bạn cần nhẹ nhàng chỉ ra việc làm sai trái, nhưng cũng nhớ khen ngợi vì bé đã biết nhận lỗi. Cuối cùng, bé sẽ hiểu được rằng nói thật ít gây rắc rối hơn so với nói dối.

Giải thích tại sao tính trung thực lại quan trọng

Bé yêu có thể bảo với mẹ rằng bé biết nói dối là xấu, nhưng cho đến khi lên 5 hoặc 6 tuổi, bé sẽ không hoàn toàn nắm bắt được ý nghĩa đạo đức của tính dối trá.

Trong lúc đó, nhớ dạy con ngoan về lòng trung thực bằng cách kể câu chuyện “Chú bé chăn cừu thích nói dối”, để bé hiểu tầm quan trọng của việc trở thành người đáng tin cậy. Bạn cũng dạy bé biết nói dối có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.

Tin cậy chứ đừng trừng phạt

Nếu bạn mong bé sẽ cho bạn biết khi làm điều gì đó sai trái, đừng phản ứng với sự trung thực bằng cách trút giận lên con. Nếu bạn làm thế, lần sau bé sẽ không dám thú nhận lỗi lầm của mình.

Một hình phạt khắc nghiệt vì tội nói dối có thể sẽ không đạt hiệu quả như mong muốn vì sẽ hướng trẻ đến một suy nghĩ khắt khe quá mức hoặc trở thành kẻ nổi loạn. Bạn không muốn con mình như vậy đúng không?

Thay vào đó, nên khen ngợi con khi bé nói sự thật. Sự ủng hộ có hiệu quả hơn nhiều so với hình phạt, giúp bé cảm thấy đó là điều đáng bỏ công để được mẹ tin cậy.

Cam đoan với bé rằng bạn yêu bé dù có bất cứ chuyện gì xảy ra

Khi vô tình làm vỡ đèn phòng ngủ, bé có thể phủ nhận lỗi vì sợ rằng mẹ sẽ không yêu bé nhiều như trước. Nên giải thích rằng bố mẹ vẫn yêu bé, ngay cả khi bé làm điều gì đó bạn không thích.

Tạo dựng niềm tin

Để con biết rằng bạn tin tưởng bé và bạn cũng đáng tin cậy. Chẳng hạn nếu bé sắp đến kỳ tiêm phòng, đừng nói với bé rằng mũi tiêm ấy sẽ không đau. Cố gắng giữ lời hứa của bạn. Khi bạn không thể làm được, nên xin lỗi bé vì đã thất hứa.

Cho trẻ biết những gì bạn mong đợi ở trẻ

Tận dụng các tình huống khác nhau để dạy con ngoan những gì bạn xem là hành vi được chấp nhận. Nên thiết lập các giới hạn như cho bé biết trước khi muốn lấy một chiếc bánh quy ở đĩa của người khác, đầu tiên bé cần hỏi xem người ấy đồng ý không. Việc đưa ra các giới hạn được xác định rõ ràng là một trong những điều đằm thắm, tích cực nhất bạn có thể làm cho bé yêu.

Cuối cùng, bé có thể áp dụng chúng để tự đánh giá xem một hành vi nào đó có thích hợp hay không. Khi hiểu được các giới hạn đặt ra là vì lợi ích của mình, trẻ sẽ trở thành một người lớn cũng tuân thủ những giới hạn này.

Theo baby.marry

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>